مایکل کوک و تالیفات وی در حوزه علوم اسلامی

تحصیلات دانشگاهی:

دانشکده کینگز،دانشگاه کمبریج 1963-1959: تاریخ 1963-1961: شرق شناسی،مدرسه مطالعات شرقی و آفریقایی لندن،1966-1963: کارشناسی ارشد زیر نظر پروفسور برنارد لوئیس.

افتخارات علمی:

  • In 2001 he was chosen to be a member of the American Philosophical Society.
  • In 2002 he received the prestigious $1.5 million Distinguished Achievement Award from the Mellon Foundation for significant contribution to humanities research.
  • In 2004 he was chosen to be a member of the American Academy of Arts and Sciences.
  • In 2006 he won Howard T. Behrman Award for Distinguished Achievement in the Humanities at Princeton.
  • In 2008 he won Farabi Award in the Humanities and Islamic Studies.

 

·         عضو انجمن آمریکائی فلسفه،2001

·         برنده جایزه ویژه بنیاد ملون،2002

·         عضو فرهنگستان آمریکایی هنر و علوم2004

·         برنده جایزه های آلبرت حورانی(انجمن مطالعات خاورمیانه ای آمریکای شمالی در سال 2001

·         برنده جایزه انجمن دوستی کویت/بریتانیا در سال 2002

·         تقدیر درجشنواره بین‌المللی فارابی(1386ه.ش)

سمت ها و مشاغل:

·         مدرسه مطالعات شرقی و آفریقایی لندنsoas  ،1984-1963

·         مربی تاریخ اقتصادی با توجه به خاورمیانه،1986-1984

·         استاد یار تاریخ خاور نزدیک و میانه،دانشکده کلولاندای.داج،دانشگاه پرینستون آمریکا،1986 تا کنون،استاد مطالعات خاور نزدیک.

کتابها و نوشته ها:

    مایکل کوک که در حوزه تحقیق و پژوهش در اسلام و حوزه تمدن اسلامی شهرتی بسزا دارد و یکبار هم جایزه سال بهترین آثار در زمینه علوم انسانی را در امریکا نصیب خویش کرده است.وی تاکنون چندین کتاب و دهها مقاله در حوزه های مختلف اسلام شناسی نگاشته ،که به آنها اشاره می گردد.

 

v     کتاب امر به معروف و نهی از منکر با عنوان انگلیسی

    Micheal Cook,Commanding right and forbidding wrong in Islamic thought. Cambridge University Press,2002,reprinted 2002

شده است، در نوع خود بزرگترین اثر فقهی تاریخی است که تاکنون یک شرق شناس در یک موضوع فقهی مشخص نگاشته و با تتبعی گسترده این مبحث را از دیدگاه مذاهب و گرایش های مختلف اسلامی و بر اساس متون شناخته شده مورد بررسی قرار داده است.

     ناشر کتاب بنیاد پژوهش های اسلامی وابسته به بنیاد آستان قدس رضوی است که این کتاب را در حجم 1100 صفحه و در دو مجلد در مهرماه 1384 عرضه کرده و خدمت قابل تقدیری در شناخت فرهنگ و اندیشه اسلامی انجام داده است.

    البته دفتر اول این کتاب توسط نشر نگاه معاصر نیز با ترجمه محمد حسین ساکت با عنوان شایست و ناشایست در اندیشه اسلامی در سال 1384 به چاپ رسیده است.

                                                               

علل نوشتن این کتاب:

    داستان نگارش این اثر و انگیزه مؤلف در این باره، در آغاز آن مقدمه آمده است. این داستان چنان است که در شامگاه روز پنجشنبه 22 سپتامبر 1988 در ایستگاه قطار شهری شیکاگو در حضور جمعی از مردم، زنی مورد تجاوز قرارمی گیرد. یکشنبه بعد از آن روز، «نیویورک‌تایمز» خبر آن را از قول پلیس به چاپ رساند. نکته مهم در گزارش پلیس آن بود که به جز یک نفر آن هم پس از تمام شدن ماجرا، هیچ کس برای کمک به قربانی از جای خود حرکت نکرد و این به رغم آن بود که این تجاوز در ساعت های پر رفت و آمد روز انجام شد. فریاد زن هم بی پاسخ ماند. اندکی بعد کارآگاه مارتین گفت: چندین نفر به آن صحنه می نگریستند و زن از آنها کمک خواست، اما هیچ کس به او پاسخی نداد. جالب آن که تجاوزگر به قربانی خود در همان حال، دستور می دهد که لبخند هم بزند و او هم به اجبار چنین می کند.

    در این میان از جمع حاضرین تنها یک نفر پس از فریادهای مکرر زن که مورد تجاوز قرار گرفته به خیابان می رود، جلوی ماشین پلیس را می گیرد و از آنان می خواهد تا برای دستگیری آن شخص اقدام کنند.

    این پرسش برای مایکل کوک مطرح شده است که چرا مردم ساکت ماندند؟

    به نظر وی همین که یک نفر اقدام کرده است، و بعد هم مورد تحسین قرار گرفته، نشان می دهد که زمینه ای برای مداخله به صورت یک اصل اخلاقی وجود دارد. مراجعه به فرهنگ حقوقی غرب نشان می دهد که گرچه مطالبی در باره امداد به دیگران در آن وجود دارد اما این بحث مهجورتر از آن است که به عنوان فرهنگ ما به تفصیل توصیف شود.اما به نوشته کوک، اسلام، بر عکس، نام و تعالیمی ویژه برای چنین وظیفه اخلاقی گسترده ای دارد. نام آن امر به معروف و نهی از منکر است.

    به هر روی این گزارش، شگفتی آقای مایکل کوک را به همراه دارد و وی را به این فکر می اندازد که چرا در نظام حقوقی غرب، افراد چنین تربیت شده اند که هیچ واکنشی در برابر چنین جنایتی از خود نشان نمی دهند. تحقیق بیشتر نشان می دهد که تقریبا برخلاف بسیاری از نظام های حقوقی معمول در دنیا، تنها نظام حقوقی اسلام است که با داشتن نظام امر به معروف و نهی از منکر زمینه مداخله ناظرین را در برابر انحرافات و اشتباهات فراهم کرده است.بدین ترتیب کار پژوهش آغاز شده و این کار ارزشمند و پرحجم شکل می گیرد.او با ژرف نگری خاص خود و حدود 15 سال تحقیق مداوم و بررسی و مطالعه 1700 کتاب و مقاله که بیش از سه چهارم آن کتابهای اسلامی است موفق به نوشتن جامع ترین کتابی شد که تا کنون در باره امر به معروف و نهی از منکر نوشته شده است. این وظیفه بزرگ الهی در تمام فرقه ها و مذهب های مطرح اسلامی، از قدیم ترین زمان تا به امروز در این کتاب مورد بحث و بررسی قرار گرفت و بخش نسبتا زیادی از کتاب به آرای فقیهان شیعه از کلینی تا عصر حاضر به ویژه احیاء و ترویج آن به وسیله امام خمینی و شاگردان آن بزرگوار اختصاص یافته است. کوک با بررسی این آموزه در دیگر ادیان توحیدی، آیین های غیر توحیدی، سنتهای جاهلی، اندیشه های اخلاقی، مکتبهای فلسفی و وظیفه امداد در غرب و مقایسه آنها با اسلام، هیچ مشابه و همتایی برای این تکلیف اسلامی نیافته است.

    این کتاب 700 صفحه ای( شایست و ناشایست در اندیشه اسلامی)،با ارجاعها و پانوشتهای بی شمار و گاه بلند،هم اکنون تنها کتاب پر شاخ و برگ به زبانهای دنیا درباره فرمان به شایست و وازدن از ناشایست است.سه تن از خاورشناسان،ویلفرد مادلونگ،آگوستینو چیلاردوسجاد رضوی این کتاب را به نقد و بررسی گرفته اند.

    این کتاب از پنج بخش و هر بخش چند فصل بافته شده است. بخش نخست کتاب مقدمه است که طی آن در چهار فصل تحت عناوین زرگر مرو، قرآن و تفسیر قرآن، حدیث و کتابهای سیره و شرح حال به عنوان متونی که منبعی برای مبحث مورد نظر است مورد ارزیابی قرار گرفته اند. حکایت زرگر مرو حکایت ابراهیم بن میمون است که پس از جنایات ابومسلم خراسانی برابر وی قرار گرفت و او را نهی از منکر کرد و به دست او کشته شد. فصل دوم،از آیه هایی که در قرآن درباره اصل فرمان به شایست و وازدن از ناشایست است و سپس تفسیر،سخن به میان آمده است.در فصل سوم خواننده با ادبیات حدیث در این پیوند و اصطلاح حدیث سه گونگی آشنا می شود. ("three-modes" tradition)فصل چهارم در باره منابع و ادبیات زیست نامه ای درباره مسلمانان آغازین است،کسانی که فرمان به شایست می دادند و از ناشایست وامی زدند و در برابر حکومت و حکومتیان می ایستادند.

   بخش دوم از احمد حنبل و دیدگاههای حنبلیان نجد،بغداد و دمشق به درازا سخن می گوید و ویژگیهای هر کدام از زیر شاخه های این مذهب را به بررسی می گیرد. که از آغاز تا دوره سعودی در آن مورد بحث قرار گرفته است.در بخش سوم ،خواننده با پایگاههای اندیشه ورزی معتزلیان،امامیان،زیدیان و با گریزی به اسماعیلیان،آشنا می شود.

    در بخش چهارم کتاب از دیگر فرقه ها،مذهبها و مکتبها سخن می راند.حنفیان و در یک بحث فرعی جصّاص؛شافعیان پیش از غزالی و پس از او؛مالکیان آغازین و واپسین،اِباضیان شرق و غرب،غزالی با گریزی به صوفیان در این فصل به گفتگو در آمده است.همچنین درباره اسلام دوران تدوین در نگاه به گذشته،در همین فصل آشنا می شویم.

/ 1 نظر / 136 بازدید
پریسا

سلام متن عالی بود خوشحال میشم سری به من بزنید