تاریخ و جغرافیا

افغانستان و مدرنیته 2

نوین سازی در افغانستان، با به قدرت رسیدن امیرامان اله خان(1919-1929)هر چه بیشترمورد توجه سیاستمداران افغانستان قرار گرفت.هر چند سیر نوین سازی در افغانستان با کنار رفتن امان اله خان از قدرت برای مدتی متوقف گردید، اما در دوره های بعدی سیر شتابنده تری یافت و حکومت های وقت، تلاش نمودند تا با استفاده از امکانات و دستگاههای تبلیغاتی خود، نوین سازی را وسیع و بزرگ جلوه دهند....

مِی ۱۹۶۴، و تضادهایی که زمانی برای عکاسان و مخاطبانِ غربی جذاب بود: تضادِ مدرنیزاسیونِ چراغ راهنمایی، زنانِ برقع‌پوش، مردانِ چُرتی، و دخترکی زیبا، با حجابی راحت، رو به تصویر… حالا دیگر چنین ترکیب‌هایی تعجب‌آور نیست… نه فقط در خاورمیانه، که امروزه می‌توان چنین تصاویری را در اروپا و آمریکا هم مشاهده کرد.


به نظر می رسد، تلاش در فراهم نمودن امکانات اولیه زندگی شهری و ... از جمله مهمترین تلاشهای دولتهای وقت درجهت نوین سازی بوده است. نیکیتا خورشچف، رهبر اتحاد جماهیر شوروی (با کلاه مشکی)، به همراه مارشال نیکلای بولگانین، از گارد افتخار افغانستان که ملبس به یونیفرم قدیمی ارتش آلمان است، بازدید می‌کنند. ۱۵ دسامبر ۱۹۵۵. در سمت چپ سردار محمد داوود خان، نخست‌وزیر افغانستان و پشت سرش، وزیر خارجه پرنس نعییم (با کلاه پشمی) دیده می‌شوند.

لذا در قدم نخست اقداماتی در زمینه تغییر وضعیت ظاهری افراد بسان انسان غربی در دستور کار قرار گرفت.

بر این اساس زن افغان به مانند زن غربی آرایش می کرد و لباس می پوشید؛ امابدرستی معلوم نیست که تا چه اندازه می توانست از قوانین جدیدی که در باب حقوق زن به تازگی در غرب تصویب شده بود، برخوردار شود؟ورودی معدنِ ذغال‌سنگِ کرکر؛ این معادن و کارخانه‌ها البته قدمِ نخستِ خوبی بود، اما برخلافِ ویترینی که عکس‌های قدیمی نشان می‌دهند، اقتصاد افغانستان هرگز، حتی اندکی، مبتنی بر صنعت و معدن نشد.
شاید مدرنیته هیچگاه در حیطه برابری اجتماعی در افغانستان مطرح نشد و اگر هم مطرح شد؛ در حد حرف باقی ماند و متاسفانه تا به امروز تفکرات کهنه برتری قومیتی در افغانستان نقش اصلی و اساسی را ایفا می کند....
از همه مسایل بگذریم ؛ شهرنشینی به عنوان یکی از نمادهای دنیای مدرن هیچ گاه و هرگز در افغانستان شکل نگرفته است؛ موضوعی که بسیار از آگاهان مسایل اجتماعی افغانستان به آن باور دارند؛ نظریه‌ای که مخالفانی هم دارد....نظر شما در این باره چیست؟

منبع عکسها:
http://www.theatlantic.com/infocus/2013/07/afghanistan-in-the-1950s-and-60s/100544/

   + غلامرضا جاویدی ; ٢:٠۱ ‎ق.ظ ; ۱٥ آذر ۱۳٩۳
    پيام هاي ديگران ()