تاریخ و جغرافیا

مطالبی در مورد شهر مزار شریف+ عکس

    مرکز فعلی ولایت بلخ، به فاصله چهارده میل(بطلمیوس در مجسطی گفته: میل سه هزار ذراع به ذراع شاه است.هر ذراع سه وجب و هر وجب سی و شش انگشت وانگشت پنج جو  از پشت و دو به یکدیگر چسبان است. نیز گوید میل یک سوم فرسنگ است. و گویند میل دو هزار و سیصد و سی و سه گام است. ولی نزد لغت شناسان میل پایان دید چشم است.) به طرف شرق بلخ واقع است.در قرون وسطی در این محل قریه خیر واقع بود که بعدها خواجه خیران خوانده شد.قریه خیر یا خواجه خیران با دو فرسنگ فاصله از بلخ واقع بود و سید عبدالله زربخشی خوارزمی بن سید هاشم بن سید ابوبکر بن سید سید قاسم بن سید حسین بن سید ابو علی موسی بن سید عبدالله بن سید محمد بن جعفر بن سید ابو الحی کبیر بن ابوبکر جعفر الکاظم بن امام جعفر صادق(ع)در آن مدفون است و گویا بعد از آنکه این بزرگوار بدین مقام مدفون گردید، ده خیران به نام خواجه خیران زبانزد شد و مرقد مطهر حضرت شاه(علی علیه السلام)در جوار این موضع واقع می باشد.

    در باب شهر و یا قریه خواجه خیران، قبل از اینکه ناحیه به مزار شریف معروف گردد، در کتب و مأخذ بسیار بر می خوریم؛ و جملگی آنرا محل مرقد و ظهور مرقد حضرت علی(ع) را در سه فرسنگی خواجه خیران ذکر کرده اند.{اسفزاری، روضات الجنات،ج 1، ص161؛ خواند میر،مأثرالملوک، ص176}

    وامبری و یاورسکی هر دو در سفرنامه های خود از مرقد «شاه مردان علی»(این اسم دیگری است که به مزار داده اند)سخن می گویند.یاورسکی گوید: «به کوچه ها و بازارها حتی مدرسه و حمامهای مزارشریف سر زدیم و بالاخره به زیارت مزار حضرت علی(رض)خلیفه چهارم با گنبدها و کاشیکاریهای قشنگ، رواقها و مناره های آن رفتیم و از نزدیک دیده و خاطره آن را در حافظه سپردم...){یاورسکی،سفارت در روسیه تزاری،ص59}

    در زمان سلطان سنجر این مزار بدین طریق کشف شد که چون سرزمین بلخ مستور از خرابه بود، تصور می کردند که گنجهایی از زمان دیوها در آن مدفون باشد، لذا سلطان سنجر شروع کرد به حفریات عمده و در یکی از آن موارد، میز سنگی بسیار قشنگ و سفیدی از خاک بیرون آمد که کتیبه ذیل بر آن حک شده بود: «این است مرقد علی پسر ابوطالب پهلوان شجاع و مونس پیغمبر»{وامبری،سیاحت نامه درویش دروغین،ص305}

 

 


 

 

   + غلامرضا جاویدی ; ۱٠:۱٥ ‎ب.ظ ; ٢٩ دی ۱۳۸۸
    پيام هاي ديگران ()